Suplementacja żelazem

Kiedy i jak ją stosować?

Żelazo jest kluczowym składnikiem mineralnym niezbędnym do prawidłowego rozwoju dziecka, ponieważ bierze udział w produkcji czerwonych krwinek i wspiera rozwój układu nerwowego. Niedobór żelaza u niemowląt może prowadzić do niedokrwistości (anemii), co może negatywnie wpłynąć na rozwój psychomotoryczny.

Zapotrzebowanie na żelazo
u niemowląt i dzieci

• noworodki urodzone o czasie mają wystarczający zapas żelaza na pierwsze 4–6 miesięcy życia, ponieważ pierwiastek ten gromadzony jest w trakcie życia płodowego, potem uzupełniamy go z diety
• wcześniaki i dzieci z niską masą urodzeniową oraz z ciąż mnogich mają mniejsze zapasy
  i mogą wymagać wcześniejszej suplementacji
  • ryzyko wczesnego niedoboru żelaza
    z powodu niedostatecznych zapasów występuje również: u dzieci, które miały niskie stężenie hemoglobiny od pierwszych dni życia,
    w tym dzieci, które miały okołoporodowo dużą utratę krwii – krwawienie, częste pobieranie krwii do badań, krwawienia u mamy lub zespół przetoczenia między płodami
  • dzieci matek
    z niedokrwistością w czasie ciąży, cukrzycą, chorobami przewlekłymi, stanem przedrzucawkowym, mają uboższe zapasy stąd też często wymagają suplementacji

Suplementacja żelazem
u niemowląt

Dzieci karmione piersią

• do 6. miesiąca życia zdrowe niemowlęta karmione wyłącznie piersią nie wymagają suplementacji
• po 6. miesiącu życia, gdy zapasy żelaza zaczynają się wyczerpywać, wprowadza się pokarmy bogate w żelazo (mięso, jaja, produkty pełnoziarniste) podczas rozszerzania diety
• jeśli istnieje ryzyko niedoboru – trudności w rozszerzaniu diety, nawrcające infekcje czynniki ryzyka niedoboru, lekarz może zalecić suplementację
  2-4 mg/kg masy ciała na dobę od 4. miesiąca życia

Dzieci karmione mlekiem modyfikowanym

• większość mlek modyfikowanych zawiera dodatek żelaza, dlatego niemowlęta na takim żywieniu rzadko wymagają dodatkowej suplementacji
• wprowadzenie produktów bogatych w żelazo od
  6. miesiąca jest również wskazane

Produkty bogate w żelazo – dieta niemowląt i dzieci

Żelazo hemowe
(najlepiej przyswajalne):

• czerwone mięso (wołowina, cielęcina)
• drób
• ryby
• żółtko jaja

Żelazo niehemowe (gorzej przyswajalne):

• kasze (jaglana, gryczana)
• rośliny strączkowe (soczewica, fasola)
• szpinak
• orzechy
• pełnoziarniste pieczywo

Pamiętaj, że witamina C
(np. z owoców cytrusowych, papryki) zwiększa wchłanianie żelaza, natomiast mleko krowie i herbata mogą je osłabiać.

Jak podawać suplementy żelaza?

Suplementy żelaza występują
w postaci kropelek lub syropów. Najlepiej podawać je na czczo lub
z witaminą C dla lepszego wchłaniania. Nie podawać żelaza równocześnie z mlekiem, herbatą czy wapniem, gdyż zmniejszają jego przyswajalność. Najlepiej sięgać po preparaty przepisane przez lekarza, które są lekami, a nie suplementami.

Czy można przedawkować żelazo?

Nadmierna suplementacja żelazem może prowadzić do zaparć, bólu brzucha (zdarzają się przy prawidłowo dobranej dawce),
a w skrajnych przypadkach nawet do zatrucia. Przed rozpoczęciem suplementacji warto skonsultować się z lekarzem i wykonać badania (morfologia, ferrytyna).

• zdrowe niemowlęta karmione piersią do 6. miesiąca nie wymagają suplementacji,
  a po tym czasie powinny otrzymywać produkty bogate
  w żelazo
• dzieci karmione mlekiem modyfikowanym zwykle otrzymują wystarczającą ilość żelaza z diety
• wcześniaki i dzieci z grupy ryzyka mogą potrzebować suplementacji od pierwszych tygodni życia
• każda suplementacja powinna być ustalana indywidualnie przez lekarza na podstawie badań