Rytuał powinien być króciutki – wystarczy 3-5 minut powtarzalnych czynności:
po wejściu do sypialni zapalcie lamkę nocną i włączcie kołysankę
załóżcie maluszkowi śpiworek lub otulacz, przy okazji przemasujcie powoli kilka razy ciałko dziecka od klatki piersiowej w stronę stopek (z góry na dół)
trzymając maluszka pionowo na rękach pożegnajcie się z zabawkami lub ze światem za oknem i zasłońcie je
na koniec wyłączcie kołysankę i włączcie szum (w moim sklepie znajdziecie duży wybór profesjonalnie przygotowanych nagrań wspierających wyciszanie i sen maluszków)
Niezależnie, czy rytuał w sypialni wykonujecie przed drzemką czy przed snem nocnym, zawsze powinien wyglądać tak samo
Drugi i trzeci rok życia dziecka to okres, w którym następują ogromne skoki rozwojowe. Z perspektywy rodzica te zmiany są niezwykle satysfakcjonujące i emocjonujące, jednocześnie stanowią spore wyzwanie, ponieważ zazwyczaj – niestety! – towarzyszą im próby testowania granic i ataki złości u dziecka. Najważniejsze zmiany to Ogromny wzrost werbalnych umiejętności komunikowania się, Jeszcze większa ciekawość świata, która przekłada się na zwiększoną aktywność i impulsywność, Pragnienie podejmowania samodzielnych decyzji i rosnące zainteresowanie wspólną zabawą z innymi dziećmi oraz zawieraniem nowych znajomości i nawiązywaniem pierwszych przyjaźni. Powracające i przemijające regresy snu są wpisane w pierwsze trzy lata życia dziecka – przeczytacie o nich więcej tutaj: https://www.monikahuntjens.com/senne-wyzwania
Aby zapobiegać większym trudnościom przy śnie, trzymajcie się zasad higieny snu oraz nadal czuwajcie nad rytmem snu i czuwania dziecka. Nawet starszym dzieciom przemęczenie wciąż będzie bardzo utrudniać sen, zwracajcie wiec uwagę na zalecane okna aktywności. Właściwe zmęczenie przed snem oraz właściwe pory snu to kluczowe czynniki wspierające dobry sen starszaka.
Dzieci w wieku 15-36 miesięcy nie potrzebują już nocnych karmień i są gotowe na w pełni przesypiane noce. Potrzebują do tego umiejętności zasypiania i spania we własnym łóżeczku. Na naukę tej umiejętności nigdy nie jest za późno!
Po 14. miesiącu życia większość dzieci jest gotowa na jedną drzemkę trwającą początkowo 2-2,5 godziny. Im starsze dziecko, tym mniejsze zapotrzebowanie na sen, ale około 2. urodzin starszak wciąż potrzebuje 1,5-2 godziny snu w ciągu dnia. Typowe okna aktywności u dzieci między 15. i 36. miesiącem życia wynoszą około 5-6h przed oraz po drzemce (wydłużenie się czasów czuwania do 6 godzin widzimy w okolicy 2. urodzin dziecka). Zapotrzebowanie na sen nocny utrzymuje się na poziomie 10-11 godzin.
Czas czuwania, okno aktywności, to czas od pobudki do kolejnego zaśnięcia maluszka: kiedy mija zalecany czas aktywności rodzice powinni kończyć rytuał przedsenny, a dziecko – być bliskie zaśnięcia.
Higiena snu dziecka
Trzy najważniejsze kwestie, które wymagają Waszej uwagi, to:
Właściwy do wieku dziecka plan dnia, czyli rytm snu zapewniający mu odpowiednie okresy na odpoczynek i aktywność. Więcej informacji: www.monikahuntjens.com/post/plan-dnia
Sypialnia wspierająca sen, czyli sypialnia z „efektem jaskini”: ciemna, chłodniejsza i zapewniająca maksymalny spokój. Drzemki organizowane w domu (sen w ciągu dnia) również powinny być w ciemnej sypialni. Więcej informacji: www.monikahuntjens.com/post/miejsce-snu
U dzieci w wieku 15-36 miesiące rytuał przedsenny powinien trwać 10-15 minut i może wyglądać następująco:
Wchodząc do sypialni, włączcie lampkę nocną i kołysankę lub muzykę relaksacyjną (zawsze tę samą melodię).
Załóżcie śpiworek z nogawkami lub ciepłą piżamkę – podczas zakładania możecie chwycić delikatnie za stopki i powiedzieć: „Stopki idą spać”, następnie chwycić za kolanka i powiedzieć „Kolanka idą spać” itd. w górę, aż do główki.
Trzymając pionowo ubranego w śpiworek starszaczka, podejdźcie do okna i pożegnajcie się ze światem (możecie powiedzieć „Dobranoc, niebo”, „Dobranoc, trawko” itp.) i dodatkowo pomachajcie rączką dziecka robiąc „pa pa”. Na koniec zasłońcie okno.
W sypialni, przy lampce nocnej i kołysance (odtwarzanej lub śpiewanej), pożegnajcie się jeszcze z zabawkami/obrazkami na ścianach. Warto skorzystać przy tym z „litanii na sen”, czyli wymieniać po kolei słówka, które dziecko zna, mówiąc: „Piesek idzie spać, kotek idzie spać, ptaszek idzie spać, auto idzie spać…” itp. Bardzo dobrym pomysłem jest przygotowanie specjalnego pudełka z książeczkami i zabawkami dostępnymi dla starszaczka tylko w czasie rytuału przedsennego. To zwiększy chęć dziecka na udział w przygotowaniach do snu.
Dobrze sprawdzą się także proste układanki, puzzle i klocki.
Na koniec rytuału przedsennego zamknijcie książeczki i wyraźnie powiedzcie dziecku, że nadeszła pora snu. Nie musicie nosić starszaczka na rękach – możecie wyprzytulać go siedząc na podłodze lub na fotelu.
Na koniec wyłączcie lampkę nocną (w sypialni może pozostać małe źródło czerwonego światła), wyłączcie kołysankę lub przestańcie ją śpiewać i włączcie szum, jeśli z niego korzystacie (jeżeli nie, to nie ma potrzeby wprowadzania go teraz przy śnie starszaka, ale najlepiej jest korzystać z szumu od narodzin aż do 2. urodzin dziecka ze względu na korzystny wpływ szumu na sen).
Docelowo Wasz starszaczek powinien zasypiać we własnym łóżeczku i w nim przesypiać całą noc (nie powinien wędrować w nocy po domu). O bezpiecznym miejscu snu przeczytacie tutaj: www.monikahuntjens.com/post/miejsce-snu
Niezależnie czy rytuał przedsenny wykonujecie przed drzemką czy przed snem nocnym, zawsze powinien wyglądać tak samo.
Ostatni kwartał pierwszego roku życia to czas jeszcze większego usamodzielniania się dziecka – maluch zaczyna raczkować, wstawać na nóżki, a nawet stawiać pierwsze samodzielne kroczki. Ćwiczy także samodzielne jedzenie, wyraźnie komunikuje swoje emocje i próbuje naśladować słowa dorosłych (echolalia). W tym okresie pojawiają się także kolejne ząbki. Zmiany rozwojowe – motoryczne i poznawcze, a także ważne zmiany w życiu dziecka, np. rozpoczęcie edukacji w żłobku, mogą przynieść pogorszenie snu. Powracające i przemijające regresy snu są wpisane w pierwsze trzy lata życia dziecka – przeczytacie o nich więcej tutaj: https://www.monikahuntjens.com/senne-wyzwania.
Aby zapobiegać większym trudnościom przy śnie, trzymajcie się zasad higieny snu oraz nadal czuwajcie nad rytmem snu i czuwania dziecka. Zwracajcie uwagę zarówno na oznaki zmęczenia: zastygający wzrok, zmniejszona aktywność, marudzenie, ziewanie, tarcie oczek itp., jak i na upływ czasu od ostatniej pobudki. Właściwe zmęczenie przed snem oraz właściwe pory snu to kluczowe czynniki wspierające dobry sen maluszka.
U dzieci w wieku 9-14 miesięcy typowe są 1-2 nocne karmienia, ale w końcówce 1. roku życia Wasz maluszek jest gotowy na w pełni przesypiane noce. Pomaga w tym dobrze rozszerzona dieta oraz umiejętność samodzielnego zasypiania, która warunkuje spokojny sen u dzieci. Na naukę tej umiejętności nigdy nie jest za późno!
Przed 9. miesiącem życia czasy aktywności wydłużą się do 3-3,5 godzin (aktywność przed pierwszą drzemką będzie krótsza i zazwyczaj wynosi 2-2,5 godziny) i dziecko przechodzi na nowy plan dnia z dwoma dłuższymi drzemkami o łącznym czasie trwania około 3 godzin. Dopiero około 10. miesiąca zapotrzebowanie na sen w ciągu dnia maleje do około 2,5 godzin. Dziecko wciąż potrzebuje wczesnej pory snu nocnego; redukcja liczby drzemek z trzech do dwóch oznacza początkowo konieczność wcześniejszego odkładania maluszka na sen nocny, aby unikać przemęczenia. Zapotrzebowanie na sen nocny utrzymuje się na poziomie około 11 godzin. Dziecko powinno zjadać już 3-4 posiłki stałe dziennie, w tym kolację.
Po 10. miesiącu życia rytm snu i czuwania u dziecka jest już bardzo stabilny, co oznacza, że pory snu możecie ustawiać bardziej „według zegarka”. Aż do 13-14. miesiąca życia maluszek potrzebuje dwóch dłuższych drzemek trwających łącznie 2-2,5 godziny, następnie przejdzie na plan dnia z jedną dłuższą drzemką trwającą 2-2,5 godziny. Zapotrzebowanie na sen nocny utrzymuje się na poziomie około 11 godzin. Po ukończeniu 1. roku życia podstawą żywienia dziecka przestaje być mleko.
Czas czuwania, okno aktywności, to czas od pobudki do kolejnego zaśnięcia maluszka: kiedy mija zalecany czas aktywności rodzice powinni kończyć rytuał przedsenny, a dziecko – być bliskie zaśnięcia.
Higiena snu dziecka
Trzy najważniejsze kwestie, które wymagają Waszej uwagi, to:
Właściwy do wieku dziecka plan dnia, czyli rytm snu zapewniający mu odpowiednie okresy na odpoczynek i aktywność. Więcej informacji: www.monikahuntjens.com/post/plan-dnia
Sypialnia wspierająca sen, czyli sypialnia z „efektem jaskini”: ciemna, chłodniejsza i zapewniająca maksymalny spokój. Drzemki organizowane w domu (sen w ciągu dnia) również powinny być w ciemnej sypialni. Więcej informacji: www.monikahuntjens.com/post/miejsce-snu
U dzieci w wieku 9-14 miesięcy rytuał przedsenny powinien trwać 7-8 minut i może wyglądać następująco:
Wchodząc do sypialni, włączcie lampkę nocną i kołysankę lub muzykę relaksacyjną (zawsze tę samą melodię).
Załóżcie śpiworek – podczas zakładania chwyćcie delikatnie maluszka za stopki i powiedzcie: „Stopki idą spać”, następnie chwyćcie za kolanka i powiedzcie „Kolanka idą spać” itd. w górę, aż do główki. W przypadku tego masażu Wasze dłonie wędrować będą z dołu do góry.
Trzymając pionowo ubranego w śpiworek maluszka, podejdźcie do okna i pożegnajcie się ze światem (możecie powiedzieć „Dobranoc, niebo”, „Dobranoc, trawko” itp.). Na koniec zasłońcie okno.
W sypialni, przy lampce nocnej i kołysance (odtwarzanej lub śpiewanej), Ponoście spokojnie maluszka na rękach, wciąż trzymając go pionowo. Najlepiej jest spokojnie i miarowo chodzić po sypialni, głęboko oddychając.
Na koniec wyłączcie lampkę nocną (w sypialni może pozostać małe źródło czerwonego światła), wyłączcie kołysankę lub przestańcie ją śpiewać i włączcie różowy szum.
Wasze dziecko powinno spać we własnym łóżeczku i najlepiej także we własnym pokoju. O bezpiecznym miejscu snu przeczytacie: www.monikahuntjens.com/post/miejsce-snu
Niezależnie czy rytuał przedsenny wykonujecie przed drzemką czy przed snem nocnym, zawsze powinien wyglądać tak samo.
Na czas między 6. i 8. miesiącem życia przypada okres bardzo intensywnego rozwoju dziecka: rośnie jego świadomość, co przynieść może lęk separacyjny, rosną także umiejętności motoryczne – pełzanie, niekiedy siadanie i szykowanie się do raczkowania, oraz koordynacja ruchów. Rośnie także komunikacja i maluszek zaczyna powtarzać proste dźwięki. Dodatkowo pojawiają się pierwsze ząbki i rozpoczynacie rozszerzać dietę malca o pokarmy stałe. Te wszystkie zmiany mogą zaburzać sen – utrudniać zasypianie i powodować częstsze pobudki w nocy. Powracające i przemijające regresy snu są wpisane w pierwsze trzy lata życia dziecka – przeczytacie o nich więcej tutaj: https://www.monikahuntjens.com/senne-wyzwania.
Aby zapobiegać większym trudnościom przy śnie, trzymajcie się zasad higieny snu oraz nadal czuwajcie nad rytmem snu i czuwania dziecka. Zwracajcie uwagę zarówno na oznaki zmęczenia: zastygający wzrok, zmniejszona aktywność, marudzenie, ziewanie, tarcie oczek itp., jak i na upływ czasu od ostatniej pobudki. Właściwe zmęczenie przed snem oraz właściwe pory snu to kluczowe czynniki wspierające dobry sen maluszka.
U dzieci w wieku 6-8 miesięcy typowe są 1-2 nocne karmienia. Jeśli Wasz maluszek nie potrafi samodzielnie zasypiać w łóżeczku, to dobry moment na naukę – to właśnie ta umiejętność warunkować będzie jego spokojny sen.
W 6. miesiącu życia czasy aktywności wydłużą się do około 2-2,5 godziny (aktywność przed pierwszą drzemką będzie krótsza), dziecko powinno korzystać z 3 drzemek o łącznym czasie trwania około 3 godzin. Wciąż potrzebuje wczesnej pory snu nocnego, ponieważ chronotyp snu „skowronka”, który występuje u niemowląt i małych dzieci, oznacza naturalną wczesną porę rozpoczynania dnia (zazwyczaj między 6:00 i 7:00). Zapotrzebowanie na sen nocny wynosi około 11 godzin. Początkowo wprowadźcie 1-2 posiłki stałe, najlepiej między pierwszą a drugą drzemką.
W 7-8. miesiącu życia większość dzieci powoli szykuje się na przejście na 2 dłuższe drzemki; pierwszy czas aktywności wynosi około 2 godzin, a kolejne – około 3-3,5 godziny. Łączne zapotrzebowanie na sen w ciągu dnia – niezależnie od liczby drzemek (2 lub 3) wynosi wciąż około 3 godzin. Zapotrzebowanie na sen nocny wynosi około 11 godzin. Po 8. miesiącu życia warto wprowadzić kolację z pokarmów stałych.
Czas czuwania, okno aktywności, to czas od pobudki do kolejnego zaśnięcia maluszka: kiedy mija zalecany czas aktywności rodzice powinni kończyć rytuał przedsenny, a dziecko – być bliskie zaśnięcia.
Higiena snu dziecka
Trzy najważniejsze kwestie, które wymagają Waszej uwagi, to:
Właściwy do wieku dziecka plan dnia, czyli rytm snu zapewniający mu odpowiednie okresy na odpoczynek i aktywność. Więcej informacji: www.monikahuntjens.com/post/plan-dnia
Sypialnia wspierająca sen, czyli sypialnia z „efektem jaskini”: ciemna, chłodniejsza i zapewniająca maksymalny spokój. Drzemki organizowane w domu (sen w ciągu dnia) również powinny być w ciemnej sypialni. Więcej informacji: www.monikahuntjens.com/post/miejsce-snu
U dzieci w wieku 6-8 miesięcy rytuał powinien trwać 5-7 minut i może wyglądać następująco:
Wchodząc do sypialni, włączcie lampkę nocną i kołysankę lub muzykę relaksacyjną (zawsze tę samą melodię).
Załóżcie śpiworek – podczas zakładania chwyćcie delikatnie maluszka za stopki i powiedzcie: „stopki idą spać”, następnie chwyćcie za kolanka i powiedzcie „kolanka idą spać”, i tak dalej, aż do główki. W przypadku tego masażu Wasze dłonie wędrować będą z dołu do góry.
Trzymając pionowo ubranego w śpiworek maluszka, podejdźcie do okna i pożegnajcie się ze światem (możecie powiedzieć „dobranoc, niebo”, „dobranoc, trawko” itp.). Na koniec zasłońcie okno.
W sypialni, przy lampce nocnej i kołysance (odtwarzanej lub śpiewanej), ponoście spokojnie maluszka na rękach, wciąż trzymając go pionowo. Najlepiej jest spokojnie i miarowo chodzić po sypialni, głęboko oddychając.
Na koniec wyłączcie lampkę nocną (w sypialni może pozostać małe źródło czerwonego światła), wyłączcie kołysankę lub przestańcie ją śpiewać i włączcie różowy szum.
W 4. miesiącu życia (między 12. i 16. tygodniem) następuje ogromna zmiana we śnie dziecka – z prostej struktury snu noworodka dziecko przechodzi w złożoną strukturę snu przypominającą sen osoby dorosłej. W nowej strukturze cykle snu są wyraźnie wydzielone, co oznacza, że na koniec każdego cyklu snu (co 30-40 minut) maluszek obudzi się, niezależnie od tego, czy jego potrzeba snu została w pełni zaspokojona, czy potrzebuje jeszcze spać. Zauważycie to po krótkich drzemkach i częstszych wybudzeniach w drugiej części nocy.
Ze względu na wciąż nie w pełni wykształcony rytm snu i czuwania, powinniście czuwać nad snem Waszego maluszka, dbając o regularne i częste drzemki w ciągu dnia oraz wczesną porę zasypiania na noc. Zwracajcie uwagę zarówno na oznaki zmęczenia u dziecka, takie jak zastygający wzrok, zmniejszona aktywność, marudzenie, ziewanie czy tarcie oczek, jak i na upływ czasu od ostatniej pobudki. Właściwe zmęczenie przed snem oraz właściwe pory snu to kluczowe czynniki wspierające dobry sen maluszka.
U dzieci w wieku 4-5 miesięcy typowe są 2-3 nocne karmienia. To dobry moment na naukę bardziej samodzielnego zasypiania w łóżeczku – to właśnie ta umiejętność warunkować będzie spokojny sen maluszka.
W 4. miesiącu życia czasy aktywności wydłużą się do około 100-110 minut (aktywność przed pierwszą drzemką będzie krótsza). Chronotyp snu „skowronka”, który pojawia się już około 3. miesiąca życia dziecka, oznacza, że maluszek w naturalny sposób budzić się będzie wcześnie rano (6:00-7:00). Wraz ze stałą porą porannej pobudki utrwala się stały plan dnia z 3 lub 4 drzemkami o łącznej długości 3,5-4 godziny. Doba podzieli się na dwie mniej więcej równe części: sen nocny trwać będzie 11-12 godzin, a aktywność w ciągu dnia 12-13 godzin (w tym czas na drzemki).
Dla dobrze przesypianych drzemek znaczenie ma właściwie przygotowane miejsce snu, czyli mocno zaciemniona i chłodniejsza sypialnia – również na drzemki w ciągu dnia.
W 5. miesiącu życia większość dzieci przechodzi na 3 drzemki; pierwszy czas aktywności wynosi około 75-90 minut, kolejne – niecałe 2 godziny. Łączne zapotrzebowanie na sen w ciągu dnia maleje do 3-4 godzin.
Czas czuwania, okno aktywności, to czas od pobudki do kolejnego zaśnięcia maluszka: kiedy mija zalecany czas aktywności rodzice powinni kończyć rytuał przedsenny, a dziecko – być bliskie zaśnięcia.
Higiena snu dziecka
Trzy najważniejsze kwestie, które wymagają Waszej uwagi, to:
Właściwy do wieku dziecka plan dnia, czyli rytm snu zapewniający mu odpowiednie okresy na odpoczynek i aktywność. Więcej informacji: www.monikahuntjens.com/post/plan-dnia
Sypialnia wspierająca sen, czyli sypialnia z „efektem jaskini”: ciemna, chłodniejsza i zapewniająca maksymalny spokój. Drzemki organizowane w domu (sen w ciągu dnia) również powinny być w ciemnej sypialni. Więcej informacji: www.monikahuntjens.com/post/miejsce-snu
U dzieci w wieku 4-5 miesięcy rytuał przedsenny powinien trwać około 5 minut i może wyglądać następująco:
Wchodząc do sypialni, włączcie lampkę nocną i kołysankę lub muzykę relaksacyjną (zawsze tę samą melodię).
Załóżcie śpiworek – podczas zakładania chwyćcie delikatnie maluszka za stopki i powiedzcie: „stopki idą spać”, następnie chwyćcie za kolanka i powiedzcie „kolanka idą spać”, i tak dalej, aż do główki. W przypadku tego masażu Wasze dłonie wędrować będą z dołu do góry.
Trzymając pionowo ubranego w śpiworek maluszka, podejdźcie do okna i pożegnajcie się ze światem (możecie powiedzieć „dobranoc, niebo”, „dobranoc, trawko” itp.). Na koniec zasłońcie okno.
W sypialni, przy lampce nocnej i kołysance (odtwarzanej lub śpiewanej), ponoście spokojnie maluszka na rękach, wciąż trzymając go pionowo. Najlepiej jest spokojnie i miarowo chodzić po sypialni, głęboko oddychając.
Na koniec wyłączcie lampkę nocną (w sypialni może pozostać małe źródło czerwonego światła), wyłączcie kołysankę lub przestańcie ją śpiewać i włączcie różowy szum.
W pierwszych trzech miesiącach życia dziecka nie ma jeszcze gotowości na stały, powtarzalny plan dnia. To czas, kiedy wszystkie układy w organizmie maluszka intensywnie dojrzewają – dziecko przyzwyczaja się do życia na świecie. Zapotrzebowanie na sen jest ogromne; początkowo noworodki przesypiają 16-18 godzin na dobę. Jest to jednak wartość sumaryczna – ze względu na potrzebę częstych karmień sen podzielony jest na krótkie odcinki na przestrzeni całej doby.
Początkowo maluszek żyje rytmem swoich karmień i to one oddziałują również na jego sferę snu – bardzo często sen pojawia się po karmieniu i tak jest bardzo dobrze! Dopiero po 6-7. tygodniu życia rozpoczyna się proces kształtowania rytmu okołodobowego, co przynosi bardzo dobrze przesypiane noce z tylko 1-2 pobudkami na karmienia oraz dni z wieloma dłuższymi lub krótszymi drzemkami. To pierwszy dobry moment na zaznajamianie maluszka z zasypianiem w łóżeczku.
Dziecko karmimy na żądanie, najlepiej już przy wczesnych oznakach głodu. Początkowo maluszek karmiony piersią może zgłaszać się na karmienie co 1-1,5h. Dzieci karmione mlekiem modyfikowanym wymagają karmień w nieco dłuższych odstępach czasu (mieszanka daje na dłużej uczucie sytości). Jeżeli jednak maluszek był niedawno karmiony, a marudzi lub popłakuje i w jego zachowaniu widać niepokój, zapewne chodzi o potrzebę snu. W pierwszych miesiącach życia dzieci potrzebują spać bardzo często, nawet co 40 minut. W takiej sytuacji najlepiej jest w pierwszej kolejności pomóc dziecku zasnąć, np. otulając je, przechodząc w spokojne miejsce, włączając szum i kołysząc na rękach zamiast podawać kolejna porcję mleczka. Jeżeli takie Wasze działania nie przyniosą snu w ciągu 10 minut, dopiero wtedy spróbujcie nakarmić maluszka.
Krótkie czasy aktywności i trudne drzemki
Z pewnością już w pierwszych tygodniach życia Waszego dziecka zauważycie, jak krótkie są jego czasy czuwania. Przekraczanie ich poprzez „przetrzymywanie” maluszka w aktywności zbyt długo może być dla niego niebezpieczne i z pewnością negatywnie wpłynie na jego sen. Zalecane czasy aktywność, według wieku dziecka, wynoszą:
Czas aktywności to czas od pobudki do kolejnego zaśnięcia maluszka:
kiedy mija zalecany czas aktywności rodzice powinni kończyć rytuał
przedsenny, a dziecko – być bliskie zaśnięcia
W pierwszych miesiącach życia typowe są nieregularne i trudne drzemki. Wyjątkiem są pierwsze 2 tygodnie po przyjściu na świat maluszka, kiedy rodzice mają wrażenie, że wybudza się on na karmienia i niemalże od razu chce ponownie spać. Drzemki wtedy są długie, a noce spokojne. Pamiętajcie jednak, że w pierwszym miesiącu życia powinniście karmić dziecko regularnie co 3 godziny. Ta zasada przestaje obowiązywać od drugiego miesiąca życia maluszka, czyli dziecko od 5. tygodnia życia w nocy może pospać dłużej niż 3 godziny.
W drugim i trzecim miesiącu życia noce wciąż powinny być spokojne – niemowlęta w tym wieku budzą się zazwyczaj na 1-2 karmienia. Drzemki stawać się będą trudniejsze, a jedynie druga i trzecia drzemka będą przynosić dziecku dłuższy sen (1,5-2,5 godziny). Po dłuższej drzemce spodziewajcie się nieco dłuższego czasu aktywności, ale nadal w granicach wyżej wskazanych maksymalnych czasów aktywności. Dla niektórych maluszków nawet zalecane czasy aktywności mogą początkowo okazać się zbyt długie – najlepiej podążać za indywidualnymi potrzebami dziecka, obserwując oznaki zmęczenia i gotowości do snu. Nie skupiajcie się zatem na planach dnia, ale na zapewnianiu dziecku takiej ilości snu, jakiej faktycznie potrzebuje.
Dobrze przesypiane drzemki to warunek dobrze przesypianych nocy!
Doba u dzieci w pierwszych 3 miesiącach życia dzieli się na wyraźnie dłuższy dzień i krótszą noc. Noc trwa między 7 a 10 godzin (po 4. miesiącu dziecko potrzebuje spać w nocy 11-12 godzin). Jeżeli Wasz maluszek miewa dość długie drzemki późnym popołudniem, a następnie pozostaje aktywny nawet do 1:00-2:00 w nocy, zalecam, aby delikatnie wybudzać go po 2 godzinach snu po godzinie 17:00.
Właściwe czasy aktywności w pierwszych 3 miesiącach życia nie przekraczają 1,5 godziny. Przemęczenie spowodowane zbyt długim czasem aktywności jest dla dziecka bardzo trudnym doświadczeniem oznaczającym przeciążenie małego organizmu ponad jego możliwości. Przynosi to reakcję stresową i może być dla dziecka niebezpieczne – już po zaśnięciu może oznaczać niebezpiecznie głęboki sen, który określony został jako czynnik zwiększający ryzyko SIDS (Syndrom Nagłej Śmierci Łóżeczkowej). Dodatkowo, przemęczenie znacznie utrudnia dziecku zasypianie oraz pozostawanie we śnie.
W 3. miesiącu życia zauważycie coraz więcej regularności w planie dnia: czasy aktywności wydłużą się do 90 minut, wciąż najłatwiejsza będzie druga i trzecia drzemka. Przy tych drzemkach warto dziecku pomagać, tzn. organizować je w taki sposób, aby trwały 60+ minut. Może to oznaczać sen w chuście, w wózku lub drzemkę kontaktową (na rodzicu lub innej osobie, ale w bezpieczny sposób, czyli z unieruchomieniem maluszka).
W tym wieku dzieci mają zazwyczaj 4-5 drzemek i powinny przesypiać łącznie w ciągu dnia około 3,5-5 godzin. Wasz maluszek powinien korzystać z drzemek kontaktowych, na spacerze w wózku/w chuście, ale także w domu – we własnym łóżeczku, w którym powinien przesypiać noc. O bezpiecznym miejscu snu przeczytacie tutaj:
Co z wcześniejszymi pomiarami – kiedy są potrzebne i jak je traktować.
Regularne monitorowanie ciśnienia tętniczego u dzieci jest kluczowe dla wczesnego wykrywania i zapobiegania potencjalnym problemom zdrowotnym.
Dzieci powyżej 3. roku życia:
częstotliwość pomiarów – co najmniej raz w roku podczas rutynowej wizyty lekarskiej
Dzieci poniżej 3. roku życia:
wskazania do pomiaru – pomiar ciśnienia jest zalecany w określonych sytuacjach, takich jak:
obciążający wywiad okołoporodowy (np. wcześniactwo, niska masa urodzeniowa)
pobyt na oddziale intensywnej terapii noworodkowej
wady wrodzone
nawracające infekcje układu moczowego lub choroby nerek
choroby nowotworowe
stosowanie leków mogących wpływać na ciśnienie krwi
Interpretacja wcześniejszych pomiarów:
analiza trendów – ważne jest porównywanie wyników z poprzednimi pomiarami, aby ocenić, czy ciśnienie pozostaje w normie, czy też wykazuje tendencję wzrostową
normy ciśnienia – u dzieci normy ciśnienia zależą od wieku, płci i wzrostu. Wartości poniżej 90. centyla uznaje się za prawidłowe, między 90. a 95. centylem za wysokie prawidłowe, a powyżej 95. centyla mogą sugerować nadciśnienie
Wskazówki dotyczące pomiaru:
przygotowanie dziecka – przed pomiarem dziecko powinno odpoczywać przez 5–10 minut w pozycji siedzącej, unikać stresu i wysiłku fizycznego
odpowiedni sprzęt – używaj mankietu dopasowanego do obwodu ramienia dziecka, aby zapewnić dokładność pomiaru
warunki pomiaru – pomiar należy wykonywać w cichym, spokojnym miejscu, unikając czynników mogących wpłynąć na wynik, takich jak hałas czy emocje
Prawidłowy chód dziecka rozwija się stopniowo i osiąga dojrzałość około 7–8 roku życia, zbliżając się wtedy do wzorca chodu osoby dorosłej. W miarę rozwoju dziecka obserwuje się następujące cechy prawidłowego chodu:
fazy chodu – chód składa się z dwóch głównych faz – fazy podporu (gdy stopa ma kontakt z podłożem) oraz fazy przenoszenia (gdy stopa jest w powietrzu). U dzieci powyżej 2. roku życia te fazy powinny być wyraźnie zaznaczone
ruch miednicy – delikatne opadanie miednicy podczas chodu pomaga w obniżeniu środka ciężkości, co jest zauważalne już około 3 tygodnie po rozpoczęciu samodzielnego chodzenia
ustawienie stóp – w prawidłowym wzorcu chodu stopy są skierowane lekko na zewnątrz, a kolana umieszczone centralnie
ruchy kończyn górnych – podczas chodu ramiona poruszają się naprzemiennie z nogami, co pomaga w utrzymaniu równowagi i płynności ruchu
długość i rytm kroku – u małych dzieci kroki są krótsze i częstsze w porównaniu do dorosłych. Z wiekiem długość kroku zwiększa się, a rytm chodu staje się bardziej regularny
Stulejka to stan, w którym napletek jest zbyt wąski, aby można go było swobodnie odprowadzić z żołędzi prącia. U noworodków i małych chłopców jest to często zjawisko fizjologiczne, które z czasem ustępuje samoistnie. Jednak jeśli u Twojego synka stulejka utrzymuje się po 3. roku życia lub towarzyszą jej objawy takie jak nawracające infekcje dróg moczowych, tzw. bąbelek przy siusianiu, ból czy trudności w oddawaniu moczu, warto podjąć odpowiednie kroki.
Postępowanie w przypadku stulejki
konsultacja lekarska – skonsultuj się z pediatrą lub urologiem dziecięcym, aby ocenić stopień zaawansowania stulejki i ustalić odpowiednie leczenie
leczenie zachowawcze – w wielu przypadkach stosuje się maści sterydowe, które pomagają w rozluźnieniu i uelastycznieniu napletka. Terapia taka trwa zwykle od 4 do 8 tygodni i jest skuteczna w około 70–95% przypadków
fizjoterapia napletka – delikatne, codzienne próby odprowadzania napletka do momentu pierwszego oporu, bez wywoływania bólu, mogą wspomóc proces leczenia. Ważne jest, aby nie robić tego na siłę, aby uniknąć urazów i bliznowacenia
interwencja chirurgiczna – jeśli leczenie zachowawcze nie przynosi rezultatów lub stulejka jest zaawansowana, może być konieczny zabieg chirurgiczny. Najczęściej wykonuje się plastykę napletka lub obrzezanie. Zabiegi te przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym i zazwyczaj nie wymagają długiej hospitalizacji
Ważne wskazówki
higiena – dbaj o codzienną higienę intymną dziecka, delikatnie myjąc okolice napletka. Unikaj jednak forsownego odciągania napletka, aby nie doprowadzić do mikrourazów
unikaj samodzielnych interwencji – nie próbuj na własną rękę stosować metod leczenia bez konsultacji z lekarzem. Niewłaściwe postępowanie może pogorszyć stan i prowadzić do powikłań
